Verlichting

Een spaarlamp is een compacte fluorescentielamp, een soort opgevouwen TL-lamp of buislamp die in een gewone lampfitting of armatuur past.

In de lamp zit een edelgas dat wordt opgelicht. In de meeste modellen zit de voorschakelapparatuur ingebouwd. Dat zijn technische onderdelen om de lamp te doen ontsteken en ze energiezuinig te laten branden.

Op dit ogenblik bestaat er nagenoeg voor elke toepassing een geschikte spaarlamp om de gewone gloeilamp te vervangen:

• Standaard spaarlamp
  De standaard spaarlampen zijn de goedkoopste modellen. Je kent ze aan hun kleine buisvorm. Ze zijn door hun hoge efficiëntie aan te raden in alle gesloten armaturen. Voor lampen die vaker dan tien keer per dag aan en uit worden geschakeld, bestaat een speciaal type spaarlamp: de spaarlampen van het type ‘longlife’. Ze hebben een langere levensduur en kunnen vaker worden geschakeld, bijvoorbeeld in de gang. Het aantal aan- en uitschakelingen staat meestal aangegeven.
• Compacte spaarlampen in peer- of kaasvorm
  Die hebben dezelfde vorm als de traditionele gloeilampen. Zij passen bij open verlichtingsapparaten. Spaarlampen zijn dus niet noodzakelijk groter en langer dan de vergelijkbare gloeilampen. Tegenwoordig bestaan er ultracompacte spaarlampen die even groot of zelfs kleiner zijn dan de vergelijkbare gloeilampen. De kleinste maat kan in kleinere decoratieve verlichting of in een luster. De grote lampen passen in de grotere verlichtingsapparaten.
• Dimbare spaarlampen
  Klassieke spaarlampen zijn niet geschikt om te dimmen: als de spanning te laag wordt, dan zal de lamp knipperen. Tegenwoordig zijn er speciale dimbare spaarlampen met elektronische voorschakelapparatuur. Zij kunnen worden gedimd met een speciale dimmer, al bestaan er reeds modellen die kunnen worden gedimd met een gewone dimmer voor gloeilampen of halogeenlampen. Ondertussen zijn er ook spaarlampen in de handel met twee lichtstanden.
• Spaarlampen met steekfitting
  Die hebben geen ingebouwde voorschakelapparatuur en passen alleen in speciale armaturen waar een voorschakelaar is ingebouwd. Het voordeel is dat bij vervanging van de lamp, niet ook meteen de voorschakelaar wordt weggegooid. Deze armaturen kunnen een traploze dimmer hebben.
  Bij renovatie of nieuwbouw kun je opteren voor ‘plug-in’ spaarlampen met een aparte starter die niet in de lamp zelf is ingebouwd. Daardoor vallen die lampen slanker uit en kunnen ze in bijvoorbeeld ultraplatte armaturen.
• 'Spot'-spaarlampen
  Er is een groeiend aanbod aan spaarlampen van het type ‘spot’. Zo zijn er ook al spaarlampen die de halogeenspots met speciale fitting kunnen vervangen. De compacte spaarlampen van het type spot kunnen in het plafond worden ingebouwd in plaats van halogeenspots. Je moet er wel rekening mee houden dat deze energiezuinige spots meestal een grotere lichtbundel hebben dan de spots met gloei- of halogeenlamp en dat ze op netspanning werken (zonder transfo).
• Andere spaarlampen
  Er bestaan heel wat nieuwe types spaarlampen die in geen van bovenstaande categorieën passen. Zo zijn er onder andere cirkelvormige spaarlampen, spaarlampen met een automatische lichtsensor en spaarlampen op twaalf volt. Dit laatste type kan rechtstreeks op zonnepanelen worden aangesloten.

Kies voor energie-efficiënte spaarlampen, dus met een A-label. Op de verpakking staan, naast de verplichte vermeldingen van het Energielabel en het CE-label, ook de levensduur, het vermogen in Watt en de lichtstroom in lumen vermeld. Vaak vind je er ook nog informatie over de kleurtemperatuur en het aantal mogelijke schakelingen.

Duurdere spaarlampen van gerenommeerde fabrikanten gaan meestal langer mee dan goedkope. Ze behouden hun lichtkwaliteit ook beter.

Om nu te bepalen hoeveel Watt je nodig hebt, gebruik je best de regel van …vier: wil je een gloeilamp vervangen door een spaarlamp, dan deel je het vermogen van de gloeilamp, uitgedrukt in Watt, door vier. Een gloeilamp van 60 W geeft dus net zo veel licht als een spaarlamp van vijftien Watt.